Binlerce Aile Şokta! Otizm Riski Olan Çocuk Sayısı Korkutucu Boyutlara Ulaştı
İstanbul‘da yapılan geniş çaplı otizm taramasında çarpıcı sonuçlar ortaya çıktı. 2024 yılında 1,5 ila 3 yaş aralığında tam 89 bin çocuk, otizm spektrum bozukluğu açısından değerlendirildi. Aile hekimlerinin yaptığı ilk değerlendirmelerde 4 bin 900 çocuk “riskli” gruba alındı. Elde edilen veriler, uzmanlar tarafından “erken teşhisin ne kadar kritik olduğunu gösteren somut bir tablo” olarak yorumlandı.
İstanbul İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Abdullah Emre Güner’in Dünya Otizm Farkındalık Günü nedeniyle yaptığı açıklama, toplumun dikkatini otizme bir kez daha çekti. Güner, erken teşhisin çocukların gelişim sürecinde hayati bir fark yarattığını vurguladı. Yapılan taramaların ardından riskli bulunan çocuklar, İstanbul’daki 20 hastanede çocuk ergen psikiyatri uzmanları tarafından detaylı olarak inceleniyor.
Erken Tanı Hayat Kurtarıyor
Otizm, genellikle yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan ve sosyal etkileşim, iletişim becerileri ile davranışları etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. Uzmanlara göre, özellikle 1,5-3 yaş aralığında yapılan taramalar çocukların eğitim süreçlerine erkenden dahil edilmesini sağlıyor ve ilerleyen yıllarda çok daha olumlu sonuçlar alınmasına yardımcı oluyor.
Otizm spektrum bozukluğunun belirtileri çoğu zaman göz ardı edilebiliyor. Aileler genellikle çocuğun konuşma gecikmelerini ya da göz teması kurmamasını “geçici” olarak değerlendirebiliyor. Ancak uzmanlar, bu tür belirtilerin erken fark edilmesinin büyük fark yarattığını belirtiyor.
Ailelere Büyük Sorumluluk Düşüyor
İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, ailelerin bilinçlenmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Aile hekimlerine düşen görev kadar, ebeveynlerin de çocuklarını dikkatle gözlemlemesi gerektiği vurgulanıyor. Özellikle göz teması kurmayan, ismine tepki vermeyen, tekrar eden hareketlerde bulunan çocukların en kısa sürede bir uzmana götürülmesi gerektiği ifade ediliyor.
Ebeveynler, çocuk gelişiminde görülen olağandışı davranışları gözlemlediğinde vakit kaybetmeden aile hekimine başvurmalı. Riskli görülen çocuklar daha sonra detaylı değerlendirme için hastanelere yönlendiriliyor. İstanbul’da bu amaçla özel olarak görevlendirilen 20 hastane aktif şekilde çalışıyor.
Eğitime Erken Başlayan Çocuklar Hayata Daha Kolay Tutunuyor
Otizm spektrum bozukluğu tanısı konan çocuklar için eğitime erken başlamak oldukça önemli. Uzmanlar, bu çocukların uygun eğitsel programlara ne kadar erken başlatılırsa gelişimlerinin o denli hızlı ve etkili olduğunu belirtiyor. İstanbul’da riskli bulunan çocuklar, tanı sürecinin ardından gerekli eğitim kurumlarına yönlendiriliyor.
Yapılan bilimsel araştırmalar, otizmli çocukların yaklaşık %50’sinin erken eğitimle sosyal becerilerinde ve iletişim yeteneklerinde ciddi ilerleme gösterdiğini ortaya koyuyor. Bu da otizmle yaşamayı kolaylaştırmakla kalmıyor, bireylerin toplumla daha bütünleşik bir yaşam sürmelerine olanak tanıyor.
Sağlık Bakanlığı’ndan Ulusal Seferberlik
Otizmin farkındalığını artırmak amacıyla Sağlık Bakanlığı da çalışmalarını sürdürüyor. Ulusal düzeyde planlanan eğitim ve bilgilendirme kampanyaları, sadece aileleri değil öğretmenleri, sağlık çalışanlarını ve yerel yönetimleri de kapsıyor. Hedef, erken tanı sistemini Türkiye genelinde standart hale getirmek.
Özellikle kırsal bölgelerde sağlık hizmetlerine ulaşım konusunda yaşanan zorluklar göz önüne alındığında, mobil sağlık ekiplerinin yaygınlaştırılması da gündemde. Bakanlık, otizmli bireylerin yaşam kalitesini artırmak için sağlık, eğitim ve sosyal hizmetleri entegre eden bir model üzerinde çalışıyor.
